Додека во Европа се користат ДНК тестови за откривање на несовесните сопственици на миленичиња, кај нас дури и законот од 50 евра останува само „мртво слово на хартија“. Што ја кочи македонската комунална култура?
Шетањето низ македонските паркови, тревници, па дури и по централните градски тротоари, неретко наликува на движење низ минско поле. Секој чекор бара максимална концентрација и поглед заглавен во земјата. Причината? Кучешкиот измет кој сопствениците едноставно одбиваат да го соберат.
Иако бројот на домашни миленичиња во Македонија е во постојан пораст, комуналната свест за нивното чување изгледа тапка во место. Проценките на граѓаните на терен се поразителни: од 10 луѓе кои шетаат куче, едвај еден со себе носи кесичка и го чисти нередот.
Сè повеќе миленици, сè помалку грижа за средината
Бројките покажуваат дека Македонија доживува вистински „бум“ кога станува збор за чување миленици [🐕]. Според официјалните статистики за чипирани животни и ветеринарните проценки, во поголемите градови во земјава речиси секое трето домаќинство веќе има куче.
Љубовта кон животните е во огромен пораст, но парадоксот е во тоа што грижата за заедничката животна средина останува на дното на приоритетите. Како општество, брзо го прифативме европскиот тренд на чување миленици во станови и куќи, но комплетно ја игнориравме европската обврска за нивно одговорно шетање. Резултатот е видлив (и леплив) на секој чекор.
Казна од 50 евра што никој не ја плаќа
Македонија не е без закон. Според Законот за јавна чистота, секој сопственик кој нема да го собере изметот зад своето куче на јавна површина се соочува со казна од 50 евра во денарска противвредност. Казната можат да ја изречат комунални инспектори, комунални редари, но и полицијата.
Но, кога последен пат сте виделе некој да биде казнет за ова?
Проблемот лежи во непостоењето на ефикасна контрола. Комуналните служби ретко патролираат во критичните часови — рано наутро или доцна навечер — кога парковите се полни со миленици. Без реален страв од казна, сопствениците едноставно избираат да свртат глава на другата страна откако нивното куче ќе ја заврши „работата“.
Митот за „природно ѓубриво“ што го загрозува здравјето
Едно од најчестите оправдувања кај несовесните сопственици е дека изметот е „природен“ и дека служи како ѓубриво за тревата. Ветеринарите и еколозите алармираат дека ова е опасна дезинформација.
За разлика од изметот на тревопасните животни (како крави или коњи), кучешкиот измет е високо токсичен поради нивната исхрана богата со протеини. Тој е полн со бактерии (како Salmonella и E. coli) и опасни паразити. Овие паразити можат да преживеат во почвата со месеци, директно загрозувајќи го здравјето на децата кои играат во истите тие паркови, но и на другите кучиња.
Инфраструктурна пустина – Каде да се фрли отпадот?
Ако ги прашате сопствениците кои имаат добра намера, тие ќе ви посочат друг проблем — недостатокот на инфраструктура.
Во повеќето македонски градови, специјални канти за отпад од миленичиња со бесплатни кесички се вистинска реткост. Честопати, сопствениците кои уредно го собираат изметот се принудени да ја носат кесичката со себе со стотици метри бидејќи дури и обичните канти за отпадоци се скршени или преполнети.
Како светот го реши овој проблем?
Додека ние се бориме со основните навики, светот користи напредна технологија и строги правила:
ДНК бази на податоци: Во неколку градови во Шпанија, сопствениците се должни да направат ДНК профил на кучето. Доколку инспекцијата најде измет на улица, зема примерок, го идентификува кучето во базата и на сопственикот му праќа казна до 1.500 евра на домашна адреса.
Закон во сопствен двор: Во САД, во одредени градови (како Сиетл), сопствениците со закон се должни да го чистат изметот дури и од сопствениот двор во рок од 24 часа, со цел да се спречи ширење на зарази и непријатен мирис.
Казна за немање кесичка: Во делови од Франција и Велика Британија, полицијата може да ве казни дури и ако кучето не извршило нужда, доколку ве пресретнат при шетање а со себе не носите кеса за собирање отпад.
Како до почисти паркови кај нас?
Јасно е дека само со апели за „подигање на свеста“ проблемот нема да се реши. За Македонија да престане да биде „минско поле“, потребна е итна акција на три фронта:
- Служби на терен: Комуналните инспектори мора да излезат од канцелариите и да почнат да пишуваат казни на лице место.
- Повеќе канти: Локалните самоуправи мора да обезбедат соодветни канти за отпад од миленици во секоја маалска зелена површина.
- Притисок од заедницата: Самите сопственици кои се совесни мора гласно да ги опоменуваат оние кои не собираат, бидејќи лошиот имиџ паѓа врз сите љубители на животни.
Дотогаш, на граѓаните им преостанува да продолжат со добро познатиот „танц“ низ тревниците — со очите ширум отворени и поглед вперен надолу.
ГЛАСАЈТЕ ВО НАШАТА АНКЕТА:
Како според вас најбрзо ќе се реши проблемот со неисчистениот кучешки измет во Македонија?
