Додека светот сметаше дека традиционалните боречки вештини се резервирани исклучиво за натпреварувачите од Азија, една девојка од Скопје направи вистински спортски земјотрес. На Светските игри во кинеско борење (Шуаи Џиао) одржани во Италија, Леа Стојковска се искачи на највисокиот пиедестал, докажувајќи дека срцето на шампионот не познава географски граници и статистички бројки.
Кога ќе се спомене Кина, првата асоцијација е земја со милијарда и пол жители и вековна традиција во боречките вештини. Шуаи Џиао (традиционалното кинеско борење) е нивна национална гордост, спорт кој таму се тренира со генерации. Сепак, на историското Светско првенство во Италија – првото што воопшто се одржа надвор од границите на Кина – планетата доби нова владетелка во категоријата до 56 килограми. Нејзиното име е Леа Стојковска, а златото свети во боите на Македонија!
Која е Леа Стојковска – новата светска шампионка?
Зад овој историски успех не стои случајност, туку години напорна работа, челична дисциплина и суров спортски талент. Леа Стојковска е добро познато име во скопските спортски кругови. Таа е активна и исклучително популарна фитнес-тренерка во Скопје, која со сопствен пример покажува што значи врвна физичка подготвеност.
Она што ја прави Леа толку доминантна на татамито е нејзиниот импресивен мултидисциплинарен спортски арсенал. Нејзините почетоци се поврзани со фудбалските терени и кикбокс ринговите, што ѝ донесе неверојатна експлозивност и брзина на нозете. Денес, како членка на Боречкиот клуб „Вардар“ од Скопје, таа ги спои сите овие вештини во едно. На шампионатот во Италија, Леа покажа уникатен спој на сила, фокус и совршено тактичко читање на противничките. Иако Кина ги испрати своите најдобро селектирани борци во тежинската категорија до 56 килограми, Леа Стојковска се покажа како нерешлива енигма за нивната традиционална школа.
Што е всушност „Шуаи Џиао“ и како се победува во овој спорт?
За македонската публика да разбере колку е голем овој успех, важно е да се појасни што е кинеско борење. Ова е динамичен боречки спорт во стоечка позиција, каде брзината, рамнотежата и лостовите се поважни од суровата тежина.
Постојат три клучни разлики од другите боречки вештини:
- Нема борба на земја: За разлика од џудото или бразилското џиу-џицу каде борбата продолжува на партер со давење, во кинеското борење штом еден борец падне, рундата се прекинува. Поен се добива само за успешно соборување од нозе.
- Платнената јакна е главното „оружје“: Борците носат специфична цврста платнена јакна со кратки ракави. Стисокот, влечењето и лостовите преку оваа јакна се клучни за исфрлање на противникот од рамнотежа.
- Строго забранети удари: Иако потекнува од древен воен систем за блиска борба, модерната спортска верзија целосно ги исклучува ударите со раце и нозе, со фокус исклучиво на безбедни и атрактивни фрлања.
Спорт кој тропа на вратите на Олимпијадата
Иако во моментов Олимписките игри ги признаваат само класичното борење, слободниот стил и џудото, кинеското борење (Шуаи Џиао) се развива со неверојатна брзина [1.1]. Светската федерација (WSJF) активно работи на негова глобализација, турнирите се организираат на секои две години, а овој спорт веќе е дел од престижните „Светски игри“ (World Games) за неолимписки спортови. Со историскиот триумф во Италија, Леа Стојковска се позиционираше како пионер на овој спорт во Европа. Доколку Шуаи Џиао наскоро стане дел од олимпиското семејство, Македонија веќе го има својот најсилен адут за највисоко одличие!
Каде и од кога се тренира кинеско борење во Скопје?
Македонскиот успех на Светските игри (каде покрај златото на Леа, со бронза се закити и нашиот одличен борец Марко Топузовски) е резултат на неколкугодишна посветена работа на домашните клубови. Кинеското борење во Скопје бележи сериозен бум по 2022 година. Главниот мотор на овој спорт кај нас е Полицискиот спортски клуб за кинеско борење „7-ми Мај – Шуаи Џиао“ Скопје, кој работи во тесна соработка со Полицискиот боречки клуб „Безбедност“.
Македонската престолнина веќе стана сериозен регионален центар, откако успешно го организираше Европскиот куп во 2025 година, а во април 2026 година Скопје (во салата „Партизан“ во Карпош) беше домаќин и на Европскиот шампионат каде нашата селекција освои дури 7 медали.
Под водство на стручни лица како д-р Страшо Глигоров, вратите на скопските клубови се отворени за сите кои сакаат да ги научат тајните на оваа вековна вештина, да ја подобрат својата рефлексија, сила и рамнотежа. Ова злато на Леа Стојковска е жив доказ дека во спортот не победуваат големината на нацијата или буџетот, туку гладта за победа и лавовското срце.
Честитки Леа, Македонија се гордее со тебе!
