Црниот хумор во култниот филм „Маратонците го трчаат последниот круг“ е уметничко ремек-дело кое на перфектен начин ја отсликува апсурдноста на човечката алчност, моралниот распад и смртта како секојдневен бизнис. Преку гротескната династија на гробари, семејството Топаловиќ, режисерот Слободан Шијан и сценаристот Душан Ковачевиќ создадоа безвременска сатира која силно резонира со естетиката на легендарниот италијански стрип „Алан Форд“. Во продолжение е проширениот текст кој ги поврзува твоите почетни идеи, бизнисот на Топаловиќ, конфликтот со Били Питон и паралелата со култниот стрип.
Гротескниот хумор и бизнисот со смртта
Фамилијата Топаловиќ со генерации води успешен, но длабоко бизарен семеен бизнис со погребална опрема каде смртта на другите е нивна единствена среќа. Лаки е малку нервозен бидејќи пет генерации мажи живеат под ист покрив, каде најмладиот Мирко одбива да ја продолжи морбидната традиција. Бизнисот одеше добро сè додека нивните долгогодишни добавувачи на мртовечки сандуци не почнаа да покажуваат отворено незадоволство. Били Питон, кој ги откопува свежите гробови за да им ја препродаде истата роба на Топаловиќ, агресивно се однесуваше поради натрупаните неплатени долгови.
Балканскиот „Алан Форд“ на филмското платно
Паралелата помеѓу „Маратонците“ и стрипот „Алан Форд“ е очигледна преку нивната заедничка потпирачка точка — сиромаштијата, алчноста и апсурдот. Семејството Топаловиќ неодоливо потсетува на „Групата ТНТ“, каде најстариот Пантелија (а подоцна и Максимилијан) владее со цврста рака исто како Бројот Еден. Пантелија е сопственик на сè, неговиот тестамент е врховен закон, додека неговите наследници се неспособни кукавици кои само чекаат тој да умре. Како и во стрипот, така и во филмот, мотивот на глад и преживување ги тера ликовите да ги изгубат сите човечки и морални вредности.
Били Питон е класичен аланфордовски антихерој — ситен криминалец со големи амбиции, кој користи бизарни методи за да стигне до брза заработка. Иронијата на сиромашните кои се обидуваат да изгледаат моќно и гламурозно е заеднички именител кој ги поврзува овие две култни дела.
Култната реченица „Лаки е малку нервозен“ стана синоним за ситуација каде криминалните зделки почнуваат да пропаѓаат под притисок. Маратонците кои го „трчаат последниот круг“ се всушност симбол на едно општество кое незапирливо брза кон сопствената пропаст и самоуништување. На крајот, преку пукањето, возењето на старото возило и хаосот, црниот хумор преминува во трагедија каде никој не излегува како вистински победник. Дури и најмладиот Мирко, кој на почетокот е невин романтичар, на крајот станува суров убиец, докажувајќи дека семејното проклетство не може да се избегне.
Ајде да ја поглднеме сцената кадешто Лаки малку се изнервира
